03 Φεβ Η έναρξη του Τριωδίου – Πρόσκληση σε πνευματική εγρήγορση και εκκλησιαστική ζωή
Του Παν. Αρχιμ. π. Μακαρίου Τσιμέρη
Αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί και αδελφές,
Με τη χάρη του Θεού και τη φιλάνθρωπη πρόνοιά Του, η Αγία μας Εκκλησία εισέρχεται και πάλι στην ιερή και κατανυκτική περίοδο του Τριωδίου. Η περίοδος αυτή αποτελεί πνευματικό στάδιο προετοιμασίας, ένα σχολείο μετανοίας και ταπεινώσεως, που μας οδηγεί βήμα προς βήμα προς την Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή και τελικώς προς το λαμπροφόρο γεγονός της Αναστάσεως του Κυρίου μας Ιησού Χριστού.
Το Τριώδιο δεν είναι απλώς μια λειτουργική περίοδος, αλλά μια πρόσκληση ζωής. Μας καλεί να στραφούμε εντός μας, να εξετάσουμε τη σχέση μας με τον Θεό και με τους αδελφούς μας, να αναγνωρίσουμε τις πτώσεις και τις αδυναμίες μας και να επιστρέψουμε «ἐν συντριβῇ καρδίας» στον Πατέρα της αγάπης.
Η Αγία Εκκλησία, με σοφία πνευματική, θέτει ενώπιόν μας από την πρώτη κιόλας Κυριακή του Τριωδίου παραδείγματα που αφυπνίζουν τη συνείδησή μας. Η παραβολή του Τελώνου και του Φαρισαίου μας διδάσκει ότι η ταπείνωση είναι το θεμέλιο της σωτηρίας. Όπως μας υπενθυμίζει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: «Οὐχ ἡ νηστεία, οὐχ ἡ προσευχὴ μόνη σώζει, ἀλλ’ ἡ ταπεινοφροσύνη». Χωρίς ταπείνωση, ακόμη και τα πιο ιερά έργα χάνουν τη χάρη τους.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του Τριωδίου, οι ιερές ακολουθίες είναι γεμάτες από θεολογικό βάθος, κατανυκτικούς ύμνους και πατερική σοφία. Οι ύμνοι αυτοί δεν γράφτηκαν απλώς για να ακουστούν, αλλά για να γίνουν προσευχή της καρδιάς μας. Ο Άγιος Εφραίμ ο Σύρος, κατ’ εξοχήν υμνογράφος της μετανοίας, μας καλεί να δούμε την αμαρτία μας όχι με απόγνωση, αλλά με ελπίδα στο άπειρο έλεος του Θεού.
Ιδιαιτέρως, η σταδιακή είσοδός μας στην Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή μας υπενθυμίζει ότι ο πνευματικός αγώνας δεν είναι ατομική υπόθεση, αλλά εκκλησιαστικό γεγονός. Η παρουσία μας στις ιερές ακολουθίες —στον Εσπερινό, στον Όρθρο, στη Θεία Λειτουργία, στα Απόδειπνα και στους Χαιρετισμούς— αποτελεί έμπρακτη ομολογία πίστεως και αγάπης προς τον Χριστό και την Εκκλησία Του.
Ο Άγιος Βασίλειος ο Μέγας τονίζει ότι η νηστεία βρίσκει το πλήρωμά της όταν συνοδεύεται από προσευχή, ελεημοσύνη και συγχώρηση. Η Εκκλησία μας προσφέρει όλα τα πνευματικά μέσα· εκείνο που απομένει είναι η δική μας ελεύθερη ανταπόκριση.
Αγαπητοί μου, η περίοδος που ανοίγεται μπροστά μας είναι καιρός ευλογίας. Ας μην την αφήσουμε να περάσει ανεκμετάλλευτη. Ας πυκνώσουμε την παρουσία μας στον ναό, όχι από συνήθεια, αλλά από πόθο πνευματικό. Εκεί, μέσα στη λατρευτική σύναξη, γινόμαστε ένα σώμα, ενισχύουμε ο ένας τον άλλον και πορευόμαστε όλοι μαζί προς το Άγιο Πάσχα.
Είθε η έναρξη του Τριωδίου να γίνει για όλους μας αφετηρία μετανοίας, ανανέωσης και βαθύτερης σχέσεως με τον Χριστό, ώστε, καθαρμένοι διά της χάριτός Του, να αξιωθούμε να προσκυνήσουμε με χαρά και φως την ένδοξη Ανάστασή Του.
Καλή και ευλογημένη πνευματική πορεία.